12 Sty

Kilka zasad tworzenia regulaminu ZFŚS.

Zgodnie z ustaleniami z 12 grudnia, w styczniu trwają prace nad Regulaminem ZFŚS na 2017r. Zarząd Spółki przedstawił swoją propozycję a Związki Zawodowe wnoszą swoje uwagi i propozycje. Przy tej okazji warto wspomnieć skąd w regulaminach zfśs tyle formalności, po co oświadczenia, zaświadczenia, wnioski, tabele, limity.
Poniżej kilka zasad, jakimi muszą kierować się związki zawodowe i pracodawca przy tworzeniu regulaminu zfśs.

Tworzenie Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych reguluje USTAWA z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych.
ZFŚS to środki finansowe gromadzone przez pracodawcę na osobnym rachunku bankowym w celu wykorzystania ich na wsparcie socjalne uprawnionych do tego pracowników.

Zgromadzone środki mogą być wykorzystane przykładowo na:

  • dofinansowanie wypoczynku pracownika lub jego dzieci,
  • zapomogę dla pracownika dotkniętego poważnym zdarzeniem losowym, chorującego na przewlekłe choroby,
    opiekującego się niepełnosprawnymi dziećmi, posiadającego wielodzietne rodziny lub samotnie wychowującego dzieci,
  • dofinansowanie świadczeń o charakterze sportowo-rekreacyjnym lub kulturalno-oświatowym,
  • organizowanie paczek żywnościowych dla dzieci lub z okazji świąt,
  • od niedawna pieniądze z funduszu socjalnego można przeznaczyć również na dofinansowanie lub tworzenie przyzakładowych żłobków i przedszkoli.

Środków z funduszu socjalnego nie powinno wykorzystywać się na:

  • finansowanie stołówki firmowej,
  • wynagrodzenie pracowników obsługujących fundusz,
  • zakup środków trwałych,
  • zapewnienie prywatnej opieki medycznej czy szczepień profilaktycznych,
  • finansowanie dojazdów do pracy,
  • imprezy integracyjne,
  • edukację pracowników (bez względu na formę),
  • premie i nagrody.

Fundusz tworzy jedną „masę majątkową” bez podziału na poszczególne części na pracowników.
Osobami uprawnionymi do korzystania  z zasobów ZFŚS są:
• pracownicy i ich rodziny,
• emeryci i renciści, byli pracownicy i ich rodziny,
• inne osoby, którym przyznano w regulaminie prawo do korzystania ze świadczeń socjalnych finansowanych z Funduszu.
Przyznanie świadczenia z ZFŚS uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu, oznacza to, że świadczenie musi być przyznane uprawnionym w różnych wysokościach.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 sierpnia 2001 r. (I PKN 579/00) wyraził pogląd, że:
„Pracodawca, administrujący środkami zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, nie może ich wydatkować niezgodnie z regulaminem zakładowej działalności socjalnej, którego postanowienia nie mogą być sprzeczne z zasadą przyznawania świadczeń według kryterium socjalnego, to jest uzależniającego przyznawanie ulgowych usług i świadczeń wyłącznie od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu. „
Przyjęcie tzw. kryterium socjalnego, prowadzi do wniosku, że wykluczone jest przyznawanie ulgowych usług i świadczeń ogółowi zatrudnionych w tej samej wysokości, według zasady „każdemu po równo”.
Do przyznania świadczenia niezbędne jest ustalenie dochodu osoby uprawnionej do korzystania z funduszu, w tym celu uwzględnia się wszystkie dochody rodziny, w tym wynagrodzenie współmałżonka, dodatkowe źródła dochodu pracownika u innych pracodawców, alimenty, świadczenia z ubezpieczenia społecznego, zasiłek dla bezrobotnych itp. Zsumowane dochody należy podzielić przez liczbę członków rodziny, co przedstawi sytuację finansową uprawnionego.
Sąd Najwyższy w wyroku z 8 maja 2002 r., (sygn. akt I PKN 267/01, opubl. w OSNP 2004/6/99) stwierdził, że:
„Pracodawca nie narusza dóbr osobistych pracownika (art. 23 k.c., art. 47 i art. 51 ust. 1 i 2 Konstytucji), zobowiązując go zgodnie z postanowieniami regulaminu przyznawania zapomóg z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych do złożenia zaświadczenia o zarobkach uzyskiwanych u drugiego pracodawcy.”
Należy zaznaczyć, że kwestie te muszą być ujęte w regulaminie funduszu socjalnego. Pracownik, składając wniosek o przyznanie świadczenia, zgadza się jednocześnie na podporządkowanie temu trybowi – przyjmuje do wiadomości i wyraża zgodę na zapisy regulaminu mówiące o sposobie oświadczania, dokumentowania bądź potwierdzania sytuacji materialnej rodziny.
Nieprawidłowe jest przyznawanie świadczeń ze względu na ogólny lub zakładowy staż pracy lub ze względu na rodzaj umowy o pracę.
Jak podkreśla SN, wydatkowanie środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych z zastosowaniem kryterium stażu pracy, bez uwzględnienia kryterium socjalnego jest niezgodne z ustawą o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (wyrok Sądu Najwyższego z 16 sierpnia 2005 r., I PK 12/05, OSNP 2006/11-12/182).
Przyznanie każdego świadczenia z funduszu następuje zawsze na wniosek pracownika lub innej osoby uprawnionej.
Pracodawca nie może przyznać świadczenia bez wniosku pracownika z własnej inicjatywy.

Odpis na ZFŚS w 2017 r. zwiększony o ponad 90 zł
Zmiany w zasadach tworzenia ZFŚS