Podstawa prawna: Kodeks Pracy

Podstawa prawna: Kodeks Pracy
Art. 128.
§ 2. Ilekroć w przepisach działu jest mowa o:
1) pracy zmianowej – należy przez to rozumieć wykonywanie pracy według ustalonego rozkładu czasu pracy przewidującego zmianę pory wykonywania pracy przez poszczególnych pracowników po upływie określonej liczby godzin, dni lub tygodni,
Art. 138.
§ 1. Przy pracach, które ze względu na technologię produkcji nie mogą być wstrzymane (praca w ruchu ciągłym), może być stosowany system czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie czasu pracy do 43 godzin przeciętnie na tydzień w okresie rozliczeniowym nie przekraczającym 4 tygodni, a jednego dnia w niektórych tygodniach w tym okresie dobowy wymiar czasu pracy może być przedłużony do 12 godzin. Za każdą godzinę pracy powyżej 8 godzin na dobę w dniu wykonywania pracy w przedłużonym wymiarze czasu pracy pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia, o którym mowa w art. 1511 § 1 pkt 1.
§ 2. Przepis § 1 stosuje się także w przypadku, gdy praca nie może być wstrzymana ze względu na konieczność ciągłego zaspokajania potrzeb ludności.
Art. 146.
Praca zmianowa jest dopuszczalna bez względu na stosowany system czasu pracy
________________________________________
Z definicji wynika, że praca zmianowa polega na wykonywaniu pracy według ustalonego z góry rozkładu czasu pracy, przewidującego zmianę pory wykonywania pracy przez poszczególnych pracowników po upływie określonej liczby godzin, dni lub tygodni.
Pracą w ruchu ciągłym jest praca, która ze względu na technologię produkcji lub ze względu na konieczność ciągłego zaspokajania potrzeb ludności (np. elektrownie, ciepłownie itp.),nie może być wstrzymana. O tym, czy praca ma charakter pracy w ruchu ciągłym decyduje więc to, czy stałe wykonywanie pracy jest konieczne z punktu widzenia zabezpieczenia prawidłowego procesu produkcyjnego oraz prawidłowej działalności urządzeń produkcyjnych. Oznacza to, że maszyny i urządzenia muszą pracować bez przerwy, a zmieniają się wyłącznie obsługujące je grupy pracowników.
Praca zmianowa oprócz korzyści wymiernych jak zachowanie ciągłości produkcji czy zaspokojenie potrzeb ludności (służba zdrowia, policja, drukarze prasy codziennej, piekarze itp.) niesie wiele zagrożeń dla pracowników zmianowych.
Jak wynika z badań prowadzonych między innymi przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), zmianowy system pracy zwiększa podatność na przewlekłe choroby żołądkowo-jelitowe i schorzenia serca, a także na niektóre rodzaje nowotworów. WHO jakiś czas temu wpisała pracę w trybie zmianowym na listę czynników potencjalnie rakotwórczych.
Zachęcamy do zapoznania się z „Poradnikiem pracownika zmianowego” dostępnym na stronach Centralnego Instytutu Ochrony Pracy – Państwowego Instytutu Badawczego. źródło: „Praca zmianowa – skutki i profilaktyka” opracowanie: dr n. med. Krystyna Zużewicz – CIOP-PIB. Odnośniki w zakładce po prawej stronie.